Eskilerden beri söylenegelen ismiyle hep bilinen, senelerin fiziksel görüntüsünü eskittiği ama içinde yaşananları asla eskitemediği tarihi evlere sahip olan, dar sokakları nedeniyle sıkıntı yaşasa da o sokaklara anlamlar yükleyen ve yükletebilen, merkeze olan yakınlığıyla canlılığını asla kaybetmeyen bir mahalle Yukarı Mahalle...

Hep tarihinden bahsederek başladığımız mahalle haberlerimizde 2007 yılının ilk sayısı olması hasebiyle bir değişiklik yapalım istiyoruz. Aslında bu değişikliğe bizi, bir türlü ulaşamadığımız tarihi bilgiler sürüklüyor. Açık söylemek gerekirse ne mahalle muhtarımızdan, ne ileri gelen esnaflarımızdan, ne de başka kaynaklardan Yukarı Mahalle’nin isminin neden yukarı olduğunu bir türlü öğrenemedik. Zamanında şimdiki Kordonboyu Mahallesi’ne ‘Aşağı Mahalle’ dendiği için mi burası Yukarı oldu yoksa Kartal’ın o zamanlardaki sınırlarına göre yukarıda kaldığı için mi yukarı oldu bilemiyoruz. Bunlar sadece bizim yürütebildiğimiz tahminler. Ama şunu net olarak biliyoruz ki; Yukarı Mahalle’nin tarihi çok eskilere dayanıyor. Bunu hem 20 yıllık muhtarından ve öncekilerden hem de dar sokaklarında, ama fotoğrafçılar için asla dar olmayan bakış açıları oluşturan sokaklarında, barındırdığı en fazla üç katlı, ahşap tarihi evlerinden anlıyoruz. Mahallede bir zamanlardan günümüze ayakta kalan daha doğrusu ayakta kalmaya çalışan tarihi eser niteliğindeki bu evler aslında mahallenin geçmişini bir anlamda gözler önüne seriyor.

Dar ama taşlarla örülü çoğunlukla da yokuş olan sokaklarında yürüdüğünüzde Yukarı Mahalle’nin; ne kadar önemli olduğunu ve aslında kıymetinin çok iyi bilinmesi gerektiğini anlıyorsunuz Şerif Ali, Çilek, Harmalık ve Ekim Sokak’ta bulunan bu tarihi ahşap evlerin. Hala içinde oturanlar da var kimilerinin. Bize geçmişten biraz olsun bahseder diye çaldığımız ve ne hikmetse hiçbirini evde bulamadığımız sakinleri bile var bu evlerin, ancak sayı olarak çok az. Çoğunluğu terk edilmiş, yıkık ve dökük bir vaziyette. Muhtar Sadık Kırmızıtaş’ın ifadesine göre koruma altına alınmışlar ancak ne bakım yapan var ne de yıkılmasını onaylayan. Öylece tarih kokmaya ve bir zamanları andırmaya devam ediyor daha doğrusu buna gayret gösteriyorlar. Mahalle sakinlerinin bir kısmı bunların yıkılması gerektiğini çünkü hem görüntü açısından çirkin olduğunu hem de can güvenliği açısından tehlike oluşturduğunu düşünse de, kimileri tarihimize sahip çıkmalıyız diyerek koruma altına alınmasının, bakım ve onarım yapıldıktan sonra her türlü sosyal faaliyet için halka açık alanlar olarak kullanılmasının daha doğru olacağını düşünüyor.

Yukarı Mahalle tarih kokan evlerinin yanı sıra çok fazla tarihi esere sahip bir mahalle değil. Çırçır Camii’nin yanında bulunan ve akar durumda olan tarihi çeşme çok uzun zaman önce yıkılıp yerine bina inşa edilince mahallede tarihi eser olarak değerlendirilebilecek, evlerin dışında, tek bir yapı kalmış, o da Karlıktepe Mahallesi ile Yukarı Mahalle arasında kalan Ahmet Dede Yatırı…

Göçlerle paralel olarak artan dernekler
Geçmişten günümüze oldukça fazla göç alan ve göç almaya da devam eden Yukarı Mahalleye en çok; Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nden Diyarbakır ve Doğu Anadolu’dan Erzurum, Karadeniz Bölgesi’nden de Amasya illerinden göç edilmiş. Göç edilen illere paralel olarak da mahalle bünyesinde çok sayıda hemşehri derneği açılmış. Sivaslılar Derneği, Kastamonulular Derneği, Erzincan’ın Tanyeli, Gümüştarla, Yardere gibi farklı ilçe ve köy dernekleri, Tunceli Perteklilerin Derneği, Eskişehir ilinin bazı köy dernekleri gibi ismini sayamadığımız birçok hemşehri derneğinin yanı sıra Hukukçular Derneği, Avcılar Derneği ve Karayolları İşçilerinin Dernekleri de Yukarı Mahalle sınırları içerisinde yer alıyor.

	Zekeriya Güçer İlköğretim Okulu

Mahallede bulunan okullar, camiler, parklar ve kamu kuruluşları
7 cadde (İstasyon, Cumhuriyet, Kızılay, Üsküdar, Fatih, Çırçır ve Atatürk Bulvarı Caddesi) ve 41 sokağa yayılan Yukarı Mahalle’nin nüfusu Muhtar Sadık Kırmızıtaş’ın ifadesine göre 13 bin civarında.

Yukarı Mahallede bulunan tek okul Öğretmen Zekeriya Güçer İlköğretim Okulu. Mahalle sınırları içinde tek bir okul olunca ilköğretim çağındaki öğrenciler bu okula giderken, lise talebeleri Yukarı Mahalle dışında kalan en yakın Süleyman Demirel Lisesi ve Kartal Lisesi’nde eğitim görmek durumunda kalıyor. Mahalle Muhtarı Sadık Kırmızıtaş mahallenin en büyük eksiklerinden birinin okul olduğunun altını çiziyor.

	Mahalledeki Gülistan Parkı

Yukarı Mahalle sınırları içinde Çırçır Caddesi’nin hayırseverleri sakinleri tarafından 1986 – 1987 yılları arasında yaptırılan Çırçır Çinili Camii ve Yeni Camii olmak üzere iki tane cami bulunuyor. Bunların yanı sıra mahalle kamu kurum ve kuruluşları bakımdan oldukça zengin. İstanbul Kartal Yavuz Selim Devlet Hastanesi, Kartal Kaymakamlığı Sosyal Hizmetler Merkezi, Kartal Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı, Sağlık Bakanlığı İstanbul Kartal Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Merkezi, Sağlık Bakanlığı İstanbul Kartal Merkez Sağlık Ocağı Tabipliği, Kartal Belediyesi Kreş Müdürlüğü, İstanbul Valiliği Kartal Tarım İlçe Müdürlüğü, Verem Savaş Dispanseri ve Kartal Kızılay Tıp Merkezi mahalle sınırları içerisinde yer alan belli başlı kamu kuruluşları arasında. Bunların yanı sıra Kartal Belediye Başkanlığı Hesap İşleri ve Sağlık İşleri Müdürlüğü’nün eski binası da Yukarı Mahalle sınırları arasında bulunuyor. Çok kısa bir süre önce Kartal Belediyesinin yeni binasına taşınan bu müdürlüklerin eski binasının bulunduğu alanı ise Kartal Belediyesi, çok katlı otopark olarak Kartallıların hizmetine sunmayı planlıyor.

	Tarihi Kartal Tren istasyonu Yukarı Mahalle sınırları içerisinde kalıyor.

Mahallede bulunan parklar ise; Kızılay Kartal Tıp Merkezi’nin yanında bulunan Gülistan Parkı ve Doğan Sokakta bulunan Doğan Parkı. Bunların yanı sıra mahallede Kartal Belediyesi tarafından park yapılması için ayrılmış yakın zamanda hizmete girecek park araziler de mevcut bulunuyor.

	Yukarı Mahalle Muhtarı Sadık Kırmızıtaş

Muhtar Sadık Kırmızıtaş kimdir?
13 bin nüfuslu Yukarı Mahalle Muhtarı Sadık Kırmızıtaş, 1944 Tunceli’nin Nazımiye Kazası Güllüce Köyü doğumlu. İlkokulu memleketinde tamamladıktan sonra orta okulu ve liseyi kendi ifadesiyle fakirlik dolayısıyla göç ettikleri İstanbul’da okumuş. Eğitiminin bitirdikten sonra belirli sendikalarda görev alan Kırmızıtaş’ın asıl mesleği ise ofset makine ustalığı. Daha sonra farklı mesleklerde çalışan Sadık Kırmızıtaş 1986 yılında  Tekelden emekli olmuş. 1989’u 90’a bağlayan sene gerçekleştirilen seçimlerde Yukarı Mahalle Muhtarı seçilen Sadık Kırmızıtaş yaklaşık 20 yıldır mahallenin muhtarlık görevini yürütüyor, evli ve üç çocuk babası.

	Mahallenin simgelerinden Çırçır Çinili Camii.

Mahalle sakinlerinin beklentileri
Mahalle muhtarı Sadık Kırmızıtaş’la mahallenin genel sıkıntıları üzerine konuştuğumuzda öne çıkan en önemli sorun yukarıda da bahsettiğimiz gibi trafik ve dar sokaklar oluyor. Bünyesinde barındırdığı dar ve Arnavut kaldırımlı sokaklarına belediyenin çöp toplama araçları giremediğinden çöp konteynırlarının sayısının arttırılması gerketğini belirten Kırmızıtaş, mahalle sakinlerine de seslenmeden geçemiyor; “Çöplerinizi evlerinizin önüne değil, ana bağlantı noktalarında bulunan çöp konteynırlarına atınız.”

	Kartal Tarım İlçe Müdürlüğü.

Diğer bir sıkıntılı nokta ise mahallenin tek yönlü caddeleri ve ara sokakları. Bir de park yapılmaz işaretlerine uymayanlar olunca mahallenin geçiş noktaları tamamen tıkanıyor. Bu konuya en önemli çözümün Kartal Belediyesi tarafından yaptırılacak çok katlı otoparkın olacağını belirten Muhtar Kırmızıtaş konuyla ilgili olarak şunları dile getiriyor; “Hesap İşleri ve Sağlık İşleri Müdürlüklerinin bulunduğu bina yıkılıp yerine çok katlı otopark yapılması planlanıyor. Yukarı Mahalle için yapılacak en önemli yatırımın bu olduğunu düşünüyorum. Bu sokaklarımızda geçişlerin daha rahat olmasını sağlayacaktır. Bu önemli yatırımın kendim ve mahalle sakinlerim adına bir an önce yapılması, işlerlik kazandırılmasını istiyorum.”

	Mahallenin en eski esnaflarından Murat Kılıç

Yukarı Mahalle’nin dikkati çeken en önemli unsurlarından biri de Cuma günleri kurulan ve tamamen Yukarı Mahalle sınırları içinde bulunan Kartal Merkez Semt Pazarı. Şerif Ali, Ağacıçeşme, Dr. Sadık Ahmet, Çırçır, Cumhuriyet, İmar, Kuyumcu, Özgür, Hacı Şakir, Aydınlar, Gümüş Sokaklarını kapsayan semt pazarının kimi mahalle sakinleri kaldırılmasını isterken, kimileri de evlerine yakınlığından, hareketliliği sağladığından, ihtiyaçlarını rahat ve ucuz olarak karşılayabildiklerinden kalmasını istiyor. Mahalle muhtarı Sadık Kırmızıtaş’a göre ise; semt pazarlarının toplu olarak kapalı bir alana taşınması en doğru çözüm. Kırmızıtaş; “Bu hem mahallenin temizliğini sağlamak hem de trafik yoğunluğunu önlemek için atılacak güzel bir adım.” diyor.

Mahallenin en eski esnaflarından biri Nalbur Murat Kılıç
1949’da Trabzon’un Of ilçesinde doğan Nalbur Murat Kılıç mahallenin en eski esnaflarından biri. Daha önceleri Kadıköy’de esnaflık yapan Murat Bey, 1973 yılından itibaren Kartal’ın Yukarı Mahallesi’nde nalbur olarak görev yapıyor. Murat Bey’in dükkanının ismi ise Kader Nalburiye. Yukarı Mahalle’yi ekonomik olarak değerlendirmesini istediğimiz Murat Bey eskiden daha çok kazandığını belirtiyor. Bunun sebebini ise az olan esnaf sayısına ve belli başlı müşterilerinin kendisini tercih etmesine bağlıyor. Zamanla hem esnaf sayısının artması hem de rekabet koşullarının zorluğu nedeniyle işlerinin azaldığını belirten Murat Bey daha önceleri Kadıköy’de otururken Kartal’a dinlenmek, piknik yapmak ve balık yemek için gelirmiş ailesi ile birlikte. 70’lerden sonra göçlerle birlikte mahallenin nüfus olarak arttığını berten Murat Kılıç, hesap işlerinin mahalleden taşınmasının esnaf açısından olumsuz olduğunu belirtiyor. Hareketliliğin azalması esnafların işlerini olumsuz etkiledi diyen Murat Bey, Yukarı Mahalle’yi Kartal merkeze yakın olması nedeniyle en iyi ve en işlek mahallelerden biri olarak değerlendiriyor. Mahallenin sosyal ve kültürel anlamda daha fazla hizmet görmesi gerektiğini belirten Nalbur Murat Kılıç son olarak Kartal’ın en beğendiği yerlerden birinin Yakacık olduğunu belirtiyor. Murat Bey, İstanbul’un balkonu olarak nitelendirilen ve temiz havasıyla hastalıklara derman olan Yakacık’ın eski güzelliklerini asla kaybetmediğinin altını çiziyor.

Sanem ATAMAN