Kalitenin şehre izdüşümü: Hürriyet Mahallesi
Bir zamanlar zeytin ve ceviz ağaçlarıyla süslü, birkaç esnafın ve evin bulunduğu bir mahalleymiş Hürriyet Mahallesi. Önceleri adı da Hürriyet değilmiş. Şimdiki Cumhuriyet Mahallesi ile birlikte Kurfalı Mahallesi olarak geçermiş adı. 1973 – 74 senelerinde kurulan mahalle genellikle bağ, bahçe ve zeytinliklerden oluşurmuş. Ne doğru düzgün bir ev ne doğru düzgün bir dükkan varmış o zamanlar. Genellikle bahçe işleriyle yani sebze ve meyve üretimiyle uğraşan insanların bir de fabrika işçilerinin oturduğu Kurfalı olarak anılan Hürriyet Mahallesi, çok sonraları artan göç ve sanayileşmenin getirdiği etkiyle yükselen binalara kucak açmış. Hem iş alanlarının çoğalması hem de artan fabrika ve yapılaşmayla birlikte mahalle göç almaya başlamış ve bu durum nüfusun artmasıyla paralel fiziki değişiklikleri de beraberinde getirmiş. Özellikle 80 İhtilalinden sonra Anadolu’dan “İstanbul’un taşı toprağı altın” mantığı ile gelen insanların en çok tercih ettiği yerlerden biriymiş o zamanlar kırsal bir bölge olan Kurfalı. Nüfus gün geçtikçe artmaya devam etmiş ve sonunda mahalle Hürriyet ve Cumhuriyet Mahalleleri olmak üzere ikiye ayrılmış. Ancak göç bu ayrımdan sonra da durmamış. Hürriyet Mahallesi’nde gözle görülür değişiklikler de işte bu dönemden sonra meydana gelmeye başlamış. Yükselen binalar, artan iş merkezleri, fabrikalar ve kentleşmenin getirdiği yenilikler mahallede tarihi nitelik taşıyacak yapılara yer bırakmamış. Ancak tarihi yapıların ve eserlerin kokusu; İstanbul’un balkonu, çeşmelerin, yatırların, asırlık çınarların bolca bulunduğu Yakacık’tan esen rüzgarlarla hiç eksilmemiş Hürriyet Mahallesi’nden. Aldığı göçler nedeniyle Hürriyet Mahallesi’nde demografik yapı oldukça farklı. Daha çok Karadenizliler, Sivaslılar, Çankırılılar, Tuncelililer, Elazığ ve Erzincanlıların bulunduğu mahalle her ilden ve yöreden insanın yaşadığı kozmopolit bir yapıya sahip. Bununla paralel olarak da mahallede çokça hemşeri derneği mevcut. Trabzon Taşocağı Köyü Yardımlaşma Derneği, Serhat İlleri Kars Ardahan Artvin Kültür ve Dayanışma Derneği, Sivas İli Yıldızeli Yağlıdere Köyü Derneği, Elazığ Sarıbaşak Yardımlaşma Derneği, Erzurum Oltulular Yardımlaşma Derneği gibi pek çok hemşeri derneğinin yanı sıra önceleri Hürriyet Mahallesi kapsamında kurulan ancak daha sonra tüm Kartal’da önemli faaliyetlerde bulunan HÜR-DER mahallede bulunan derneklerden sadece birkaçı. Mahallede beş tane okul bulunuyor Kartal’ın nüfus olarak en kalabalık mahallelerinden biri sayılabilecek Hürriyet Mahallesi’nde kolej (Özel Ortadoğu Koleji) ve bir de Anadolu meslek lisesi (Yakacık Anadolu Meslek Lisesi) bulunuyor. Mahallenin sıkıntılarından biri tek bir liseye sahip olması. Lise çağındaki gençler Yakacık Çarşı Mahallesi sınırları içinde bulunan Yakacık Lisesi’nden yararlansa da mahalle sakinleri en kısa zamanda kendi mahallelerine bir lise talep ediyor. Hem servis masrafından hem de kışın hava koşullarından ötürü zor durumda kalmak istemeyen mahalleli, bunun için gerekli başvurularda bulunmuş ve neticesine de ulaşmış. Önümüzdeki yıl yapımına başlanması planlanan lisenin yeri, Abdi İpekçi Caddesi Son Durak’ta tahsis edilmiş. Yaşam Kalitesini Yükseltme Merkezi mahalleye çok şey kazandırdı salonlarına kadar pek çok sosyal ve kültürel dokuyu barındıran merkez, mahallenin adeta odak noktası durumunda. Bilgi Erişim Merkezi adı altında 16 binden fazla kitabın bulunduğu kütüphanesiyle Kartallı gençleri bilginin merkezinde buluşturan Yaşam Kalitesini Yükseltme Merkezi’nde tüm bunların yanı sıra mahalle sakinlerine hizmet veren bir de poliklinik bulunuyor. Daha çok bir sağlık ocağı olarak hizmet veren kuruma vatandaşlar bir uzman doktorun getirilmesinin yararlı olacağını belirtiyor. Bu durumda devlet hastanesine gitmelerine gerek kalmayacağını düşünen mahalle sakinleri ilaçlarının yazdırılması konusunda da sıkıntı çekmeyeceklerini söylüyor. Yaşam Kalitesini Yükseltme Merkezi’nde en çok rağbet gören çalışmalardan biri de İSMEK. Hürriyet Mahallesi okullarının ve yaşam kalitesini yükseltme merkezinin dışında bir de açılışı geçtiğimiz şubat ayında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş ve Kartal Belediye Başkanı Arif Dağlar tarafından gerçekleştirilen Abdullah – Nerime Turan Huzurevi’ni de sınırları içinde barındırıyor. Tüm bunlarla birlikte birbirinden önemli iş merkezlerine de ev sahipliği yapan mahallede Doğuş Otomotiv ve OTOKAR’ın yanı sıra İstikbal ve Türkiye Finans Katılım Bankası’nın Genel Merkez binaları bulunuyor. Mahallede dikkati çeken diğer bir unsur da camiler. Kurfalı Merkez Camii, Osmanlı Camii, Kadirli Camii, Lale Camii, Fatih Camii ve Çınar Camii mahallede bulunan camiler. Bunlardan en merkezi olanı, en çok kullanılanı ise 1976 yılında yapılan ve şu an altında Hakmar Marketi’nin bulunduğu Kurfalı Merkez Cami. Mahalle Muhtarı Nazmi Yalçın “Semt pazarları kapalı bir yere taşınmalı” semt pazarları ile minibüs ve otobüs sayısının azlığı.” Mahallede Emek Caddesi’nde kurulup Mehmet Akif Ersoy Caddesi’ne kadar uzanan ve salı günleri kurulan semt pazarının gerek ulaşım gerekse çevre kirliliği açısından sorun teşkil ettiğini belirten Nazmi Bey, pazarların tıpkı Avrupa ülkelerinde olduğu gibi kapalı bir alanda kurulmasının en mantıklı ve modern çözüm olacağını söylüyor. Muhtar Nazmi Yalçın ulaşımla ilgili olarak da özellikle Kartal Merkez minibüslerinin ve Kartal – Kadıköy Hattı’nda hizmet veren İETT otobüslerinin sayı olarak yetersiz olduğunun altını çiziyor. Mahallenin en eski esnaflarından Hıdır Aydın Hıdır Bey 1951 Elazığ doğumlu. Çok uzun zamandan beri İstanbul’da yaşamasının yanı sıra 1974 yılından beri Kartal Hürriyet Mahallesi’nde daha doğrusu o zamanların Kurfalı Mahallesi’nde oturuyor. Durum böyle olunca biz de o zamanlarla şimdinin Kartal’ını karşılaştırmasını istiyoruz Aydınlar Ticaret’in sahibi Hıdır Bey’den, o da başlıyor söze 1970’li yıllara dönercesine, “O zamanlar buralar hep bağlık, bahçelik ve zeytinlikti. Pek fazla bina da yoktu iş yeri de dolayısıyla kalabalığı yoktu buraların. İş olarak ben Son Durak’ta bakkal çalıştırıyordum. 1977 yılının 11. ayına kadar da bakkallık yaptım, 11. ayda yerel seçimler vardı, o dönemde iki mahalle, Hürriyet ve Cumhuriyet, bir aradaydı, ben muhtar adayıydım ve seçildim. 1980 yılına kadar muhtarlık yaptım.” Evet duyduklarımız bizi bir hayli heyecanlandırmıştı. E ne de olsa bir zamanların Kurfalı Mahallesi’nin en yetkili ismi, muhtarı vardı karşımızda. O zamanlar insanlar neyle geçiniyorlardı? Yaşam koşulları nasıldı? diye soruyoruz, evli ve 3 çocuk babası, bir zamanların muhtarı Hıdır Bey’e. “O zamanlar muhtarlık yapmak daha zordu.” diye başladığı sözleri şöyle devam ediyor Hıdır Bey’in; “İnsanlar bağ, bahçe işleriyle uğraşıyorlardı. Bir de fabrika işçileri vardı burada oturan. Buralarda fabrika yoktu ama yakın yerlerde vardı. Birkaç tane esnaf vardı öyle belli başlı esnaf da yoktu. 1978 yılında ben bu bölgedeki ikinci nalbur dükkanını açtım.” O zamanlar mahallenin alt yapı yetersizliği de oldukça fazlaymış. Hatta Hıdır Bey muhtar olduğu dönemlerde, ta Yakacık’tan kazma küreklerle, hortumlarla kova kova su taşırmış mahallesine. Sonra sonra alt yapı, elektrik, su, kanalizasyon gibi çalışmalar yapılmış. Bir zamanların Kurfalı’sı şimdinin Hürriyet’i... Şimdi mahalleyi nasıl buluyordu acaba Hıdır Bey, yapılan çalışmalardan memnun muydu? “Alt yapı, su, elektrik, doğalgaz ve telefon gibi alanlarda hiçbir problemimiz yok. Zaten çok eski dönemlerde vardı o sorunlar, zamanla da tamamlandı. Kartal Belediyesi’nin sosyal anlamda yaptığı işler güzel. KARTALİTE binası, yani Yaşam Kalitesini Yükseltme Merkezi. Ben hemen hemen her gün giderim oraya.” İşte yapılan çalışmalarla alt yapı sorunu kalmayan, yolları tamamlanmak üzere olan, prestij caddesiyle yepyeni bir görünüme kavuşan ve KARTALİTE binasıyla adeta kalitenin merkezi olan Hürriyet Mahallesi’ni bu sözler ve bizim objektifimize yansıyanlarla bitiriyoruz… Sanem ATAMAN |


