YIL: 2 SAYI: 17 ARALIK 2006

DUYURULAR

Kalitenin şehre izdüşümü: Hürriyet Mahallesi




Kartal Belediyesinin yakın zamanda hizmete açtığı Yaşam Kalitesini Yükseltme Merkezlerinden ilkine ev sahipliği yapan, prestij caddesiyle bambaşka bir görünüme kavuşan, sosyal hayatın canlanmasıyla adeta yeni bir çekim merkezi haline gelen, modern ve düzenli bir yapıya sahip, Yakacık’ın eteklerinde kurulu Hürriyet Mahallesi, Kartal’da kalitenin şehre güzel bir izdüşümü.

Bir zamanlar zeytin ve ceviz ağaçlarıyla süslü, birkaç esnafın ve evin bulunduğu bir mahalleymiş Hürriyet Mahallesi. Önceleri adı da Hürriyet değilmiş. Şimdiki Cumhuriyet Mahallesi ile birlikte Kurfalı Mahallesi olarak geçermiş adı. 1973 – 74 senelerinde kurulan mahalle genellikle bağ, bahçe ve zeytinliklerden oluşurmuş. Ne doğru düzgün bir ev ne doğru düzgün bir dükkan varmış o zamanlar. Genellikle bahçe işleriyle yani sebze ve meyve üretimiyle uğraşan insanların bir de fabrika işçilerinin oturduğu Kurfalı olarak anılan Hürriyet Mahallesi, çok sonraları artan göç ve sanayileşmenin getirdiği etkiyle yükselen binalara kucak açmış.

Hem iş alanlarının çoğalması hem de artan fabrika ve yapılaşmayla birlikte mahalle göç almaya

 
1976 yılında yapılan Kurfalı Merkez Camii.

başlamış ve bu durum nüfusun artmasıyla paralel fiziki değişiklikleri de beraberinde getirmiş. Özellikle 80 İhtilalinden sonra Anadolu’dan “İstanbul’un taşı toprağı altın” mantığı ile gelen insanların en çok tercih ettiği yerlerden biriymiş o zamanlar kırsal bir bölge olan Kurfalı. Nüfus gün geçtikçe artmaya devam etmiş ve sonunda mahalle Hürriyet ve Cumhuriyet Mahalleleri olmak üzere ikiye ayrılmış. Ancak göç bu ayrımdan sonra da durmamış. Hürriyet Mahallesi’nde gözle görülür değişiklikler de işte bu dönemden sonra meydana gelmeye başlamış.

Yükselen binalar, artan iş merkezleri, fabrikalar ve kentleşmenin getirdiği yenilikler mahallede tarihi nitelik taşıyacak yapılara yer bırakmamış. Ancak tarihi yapıların ve eserlerin kokusu; İstanbul’un balkonu, çeşmelerin, yatırların, asırlık çınarların bolca bulunduğu Yakacık’tan esen rüzgarlarla hiç eksilmemiş Hürriyet Mahallesi’nden.

Aldığı göçler nedeniyle Hürriyet Mahallesi’nde demografik yapı oldukça farklı. Daha çok Karadenizliler, Sivaslılar, Çankırılılar, Tuncelililer, Elazığ ve Erzincanlıların bulunduğu mahalle

 
Mahalledeki okullardan biri Yildiz İscimenler İlköğretim Okulu.

her ilden ve yöreden insanın yaşadığı kozmopolit bir yapıya sahip. Bununla paralel olarak da mahallede çokça hemşeri derneği mevcut. Trabzon Taşocağı Köyü Yardımlaşma Derneği, Serhat İlleri Kars Ardahan Artvin Kültür ve Dayanışma Derneği, Sivas İli Yıldızeli Yağlıdere

Köyü Derneği, Elazığ Sarıbaşak Yardımlaşma Derneği, Erzurum Oltulular Yardımlaşma Derneği gibi pek çok hemşeri derneğinin yanı sıra önceleri Hürriyet Mahallesi kapsamında kurulan ancak daha sonra tüm Kartal’da önemli faaliyetlerde bulunan HÜR-DER mahallede bulunan derneklerden sadece birkaçı.

Mahallede beş tane okul bulunuyor
11 cadde (Adnan Kahveci, Abdi İpekçi, Mehmet Akif Ersoy, Ozanlar, Spor, Uzmanlar, Uğur Mumcu, Mithat Paşa, Ulus, Ayazma ve Çeşme Caddeleri) ve yaklaşık olarak 260 sokaktan oluşan Hürriyet Mahallesinin nüfusu ise 45 bin. Mahallede bulunan Abdi İpekçi Caddesi aynı zamanda Kartal Belediyesi’nin hizmete soktuğu prestij caddelerinden biri.

Kartal’ın nüfus olarak en kalabalık mahallelerinden biri sayılabilecek Hürriyet Mahallesi’nde
üç tane ilköğretim okulu (Yıldız İşçimenler, Cumhuriyet ve Şeyh Şamil İlköğretim Okulu), bir

 
Kurfalı Merkez Taksi çalışanları yeni bir durak kulübesi istiyor.

kolej (Özel Ortadoğu Koleji) ve bir de Anadolu meslek lisesi (Yakacık Anadolu Meslek Lisesi) bulunuyor. Mahallenin sıkıntılarından biri tek bir liseye sahip olması. Lise çağındaki gençler Yakacık Çarşı Mahallesi sınırları içinde bulunan Yakacık Lisesi’nden yararlansa da mahalle sakinleri en kısa zamanda kendi mahallelerine bir lise talep ediyor. Hem servis masrafından hem de kışın hava koşullarından ötürü zor durumda kalmak istemeyen mahalleli, bunun için gerekli başvurularda bulunmuş ve neticesine de ulaşmış. Önümüzdeki yıl yapımına başlanması planlanan lisenin yeri, Abdi İpekçi Caddesi Son Durak’ta tahsis edilmiş.

Yaşam Kalitesini Yükseltme Merkezi mahalleye çok şey kazandırdı
Eğitim demişken mahallede göze çarpan diğer bir yapı ise Kartal Belediyesi’nin yakın zamanda hizmete açtığı ve Kartal’ın diğer 7 mahallesinde de hizmete açmayı planladığı Yaşam Kalitesini Yükseltme Merkezi. Belediyecilikte bir ilke imza atan Kartal Belediyesi Yaşam Kalitelerini Yükseltme Merkezlerinden ilkini Hürriyet Mahallesinde hayata geçirdi. İçerisinde mahalle muhtarlığından postaneye, elektrik, su ve doğalgaz gibi faturaların ödeneceği veznelerden banka şubesine, spor merkezinden nikah dairesine, İSMEK dersliklerinden tiyatro ve sinema

 
1970’li yıllarda bugünkü Aytaç Sokak’ta donmuş zaman. Müşfik bir babaanne ve torun birlikte

salonlarına kadar pek çok sosyal ve kültürel dokuyu barındıran merkez, mahallenin adeta odak noktası durumunda. Bilgi Erişim Merkezi adı altında 16 binden fazla kitabın bulunduğu kütüphanesiyle Kartallı gençleri bilginin merkezinde buluşturan Yaşam Kalitesini Yükseltme Merkezi’nde tüm bunların yanı sıra mahalle sakinlerine hizmet veren bir de poliklinik bulunuyor. Daha çok bir sağlık ocağı olarak hizmet veren kuruma vatandaşlar bir uzman doktorun getirilmesinin yararlı olacağını belirtiyor. Bu durumda devlet hastanesine gitmelerine gerek kalmayacağını düşünen mahalle sakinleri ilaçlarının yazdırılması konusunda da sıkıntı çekmeyeceklerini söylüyor.

Yaşam Kalitesini Yükseltme Merkezi’nde en çok rağbet gören çalışmalardan biri de İSMEK.
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin önderliğinde yürütülen meslek edindirme kurslarından 15 dalda eğitim veren Hürriyet Mahallesi İSMEK’in, yaklaşık 600 öğrencisi bulunuyor. Üstelik bu sayı spor merkezine gelen 300 bayan ve 240’ın üzerinde erkekle 1000’i geçiyor. Spor merkezi sabah bayanları akşam 17:00’den sonra da erkek spor severleri bir araya getiriyor.

Hürriyet Mahallesi okullarının ve yaşam kalitesini yükseltme merkezinin dışında bir de açılışı geçtiğimiz şubat ayında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş ve Kartal Belediye Başkanı Arif Dağlar tarafından gerçekleştirilen Abdullah – Nerime Turan Huzurevi’ni de sınırları içinde barındırıyor. Tüm bunlarla birlikte birbirinden önemli iş merkezlerine de ev sahipliği yapan mahallede Doğuş Otomotiv ve OTOKAR’ın yanı sıra İstikbal ve Türkiye Finans Katılım Bankası’nın Genel Merkez binaları bulunuyor.

Mahallede dikkati çeken diğer bir unsur da camiler. Kurfalı Merkez Camii, Osmanlı Camii, Kadirli

 
En eski esnaflarından biri Hıdır Aydın.

Camii, Lale Camii, Fatih Camii ve Çınar Camii mahallede bulunan camiler. Bunlardan en merkezi olanı, en çok kullanılanı ise 1976 yılında yapılan ve şu an altında Hakmar Marketi’nin bulunduğu Kurfalı Merkez Cami.

Mahalle Muhtarı Nazmi Yalçın
1990 senesinde İstanbul’a gelen ve daha öncesinde yurt dışında yaşayan Hürriyet Mahallesi Muhtarı Nazmi Yalçın, 1965 Elazığ doğumlu. İstanbul’a ilk geldiği yıldan beri Hürriyet Mahallesi’nde oturduğunu belirten Yalçın’ın o zamanlar bakkal dükkanı varmış. Bir zamanlar esnaf olarak çalıştığı mahallenin 1999 senesinde yapılan seçimlerle muhtarlığını kazanmış. Muhtarlıkta ikinci döneminde olan Nazmi Yalçın evli ve 3 çocuk sahibi.

“Semt pazarları kapalı bir yere taşınmalı”
Hürriyet Mahallesi Muhtarı Nazmi Bey’le sohbetimiz sırasında mahalle sakinlerinin hangi konularda sıkıntıları olduğunu ve beklentilerini soruyoruz. Nazmi Bey Hürriyet Mahallesi’nin alt yapı, elektrik, su, doğalgaz ya da telefon gibi sorunlarının olmadığını, çalışmaların devam ettiği yolların da yakın zamanda tamamlanacağını belirterek ekliyor; “Bizim en büyük problemimiz;

 
Hürriyet Mahallesi Muhtarı Nazmi Yalçın.

semt pazarları ile minibüs ve otobüs sayısının azlığı.”

Mahallede Emek Caddesi’nde kurulup Mehmet Akif Ersoy Caddesi’ne kadar uzanan ve salı günleri kurulan semt pazarının gerek ulaşım gerekse çevre kirliliği açısından sorun teşkil ettiğini belirten Nazmi Bey, pazarların tıpkı Avrupa ülkelerinde olduğu gibi kapalı bir alanda kurulmasının en mantıklı ve modern çözüm olacağını söylüyor. Muhtar Nazmi Yalçın ulaşımla ilgili olarak da özellikle Kartal Merkez minibüslerinin ve Kartal – Kadıköy Hattı’nda hizmet veren İETT otobüslerinin sayı olarak yetersiz olduğunun altını çiziyor.

Mahallenin en eski esnaflarından Hıdır Aydın
Hürriyet Mahallesi Muhtarı Nazmi Bey’le sohbet ederken bir de mahallenin en eski esnaflarından biriyle görüşmek istediğimizi söylüyoruz, bir de halk gözüyle bakabilmek için mahalleye. Nazmi Bey de bizi 1974 yılından itibaren Hürriyet Mahallesi’nde (o zamanlar Kurfalı’da) oturan hatta bir zamanlar Kurfalı’da muhtarlık yapan Hıdır Aydın’a yönlendiriyor. Biz de sorularımız cebimizde, fotoğraf makinemiz elimizde Hıdır Bey’in dükkanına gidiyoruz bir de ondan dinlemek için Hürriyet Mahallesi’ni.

Hıdır Bey 1951 Elazığ doğumlu. Çok uzun zamandan beri İstanbul’da yaşamasının yanı sıra 1974 yılından beri Kartal Hürriyet Mahallesi’nde daha doğrusu o zamanların Kurfalı Mahallesi’nde oturuyor. Durum böyle olunca biz de o zamanlarla şimdinin Kartal’ını karşılaştırmasını istiyoruz Aydınlar Ticaret’in sahibi Hıdır Bey’den, o da başlıyor söze 1970’li yıllara dönercesine, “O zamanlar buralar hep bağlık, bahçelik ve zeytinlikti. Pek fazla bina da yoktu iş yeri de dolayısıyla kalabalığı yoktu buraların. İş olarak ben Son Durak’ta bakkal çalıştırıyordum. 1977 yılının 11. ayına kadar da bakkallık yaptım, 11. ayda yerel seçimler vardı, o dönemde iki mahalle, Hürriyet ve Cumhuriyet, bir aradaydı, ben muhtar adayıydım ve seçildim. 1980 yılına kadar muhtarlık yaptım.” Evet duyduklarımız bizi bir hayli heyecanlandırmıştı. E ne de olsa bir zamanların Kurfalı Mahallesi’nin en yetkili ismi, muhtarı vardı karşımızda. O zamanlar insanlar neyle geçiniyorlardı? Yaşam koşulları nasıldı? diye soruyoruz, evli ve 3 çocuk babası, bir zamanların muhtarı Hıdır Bey’e. “O zamanlar muhtarlık yapmak daha zordu.” diye başladığı sözleri şöyle devam ediyor Hıdır Bey’in; “İnsanlar bağ, bahçe işleriyle uğraşıyorlardı. Bir de fabrika işçileri vardı burada oturan. Buralarda fabrika yoktu ama yakın yerlerde vardı. Birkaç tane esnaf vardı öyle belli başlı esnaf da yoktu. 1978 yılında ben bu bölgedeki ikinci nalbur dükkanını açtım.” O zamanlar mahallenin alt yapı yetersizliği de oldukça fazlaymış. Hatta Hıdır Bey muhtar olduğu dönemlerde, ta Yakacık’tan

 
Mahallenin neşeli çoçukları...

kazma küreklerle, hortumlarla kova kova su taşırmış mahallesine. Sonra sonra alt yapı, elektrik, su, kanalizasyon gibi çalışmalar yapılmış. Bir zamanların Kurfalı’sı şimdinin Hürriyet’i... Şimdi mahalleyi nasıl buluyordu acaba Hıdır Bey, yapılan çalışmalardan memnun muydu? “Alt yapı, su, elektrik, doğalgaz ve telefon gibi alanlarda hiçbir problemimiz yok. Zaten çok eski dönemlerde vardı o sorunlar, zamanla da tamamlandı. Kartal Belediyesi’nin sosyal anlamda yaptığı işler güzel. KARTALİTE binası, yani Yaşam Kalitesini Yükseltme Merkezi. Ben hemen hemen her gün giderim oraya.”

İşte yapılan çalışmalarla alt yapı sorunu kalmayan, yolları tamamlanmak üzere olan, prestij caddesiyle yepyeni bir görünüme kavuşan ve KARTALİTE binasıyla adeta kalitenin merkezi olan Hürriyet Mahallesi’ni bu sözler ve bizim objektifimize yansıyanlarla bitiriyoruz…

Sanem ATAMAN



Kentim
YAZI - YORUM
Denizi olmayan kent – 2
Fatih Poyraz
Adam nerede adamdır?
Senai Demirci
Çocukların duygusal eğitimi ve sosyal hayatımızdaki etkileri
F.Teymur Artır
Hayata karanlıklardan atılan tek yumruk
Oğuz Saygın
Kavga ve şiddet en büyük felaket
Büşra Bulu